Lê Quốc Hội

Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội, Việt Nam

Phan Thúy Thảo

Trường Đại học Thủy Lợi, Hà Nội, Việt Nam

Nguyễn Thanh Hải

Ngân hàng Vietcombank, Hà Nội, Việt Nam

Phan Thùy Tâm

Trường Đại học Thủy Lợi, Hà Nội, Việt Nam

Ngày nhận: 10/03/2026; Ngày hoàn thành biên tập: 25/05/2026; Ngày duyệt đăng: 28/05/2026

DOI: https://doi.org/10.38203/jiem.vi.032026.1464

 

 

Tóm tắt: Nghiên cứu nhằm đo lường mức độ chuyển đổi số của các ngân hàng thương mại Việt Nam thông qua việc xây dựng Chỉ số chuyển đổi số tổng hợp (DTI) theo tiếp cận đa chiều. Dữ liệu từ báo cáo thường niên, báo cáo quản trị và báo cáo tài chính công bố công khai của 29 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2015-2024 được phân tích bằng phương pháp phân tích thành phần chính (PCA) nhằm xây dựng chỉ số tổng hợp trên cơ sở ba trụ cột gồm chiến lược và định hướng số hóa, ứng dụng số trong sản phẩm - dịch vụ và năng lực công nghệ - tổ chức nội bộ. Kết quả cho thấy ba chỉ số thành phần đều có hệ số tải dương trong PC1, trong đó chiến lược và định hướng số hóa có hệ số tải cao nhất (0,627), tiếp đến là ứng dụng số trong sản phẩm - dịch vụ (0,619) và năng lực công nghệ - tổ chức nội bộ (0,473). Chỉ số DTI toàn hệ thống có xu hướng tăng rõ rệt từ mức -1,328 năm 2015 lên 1,456 năm 2024, phản ánh tiến trình chuyển đổi số ngày càng sâu rộng nhưng vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa các ngân hàng về mức độ trưởng thành số. Từ đó, bài viết cung cấp thước đo định lượng phục vụ đánh giá thực trạng chuyển đổi số ngân hàng, đồng thời gợi mở hàm ý quản trị và chính sách nhằm thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng đồng bộ và bền vững.

Từ khóa: Chuyển đổi số, Chỉ số tổng hợp, Phân tích thành phần chính (PCA)

A MULTIDIMENSIONAL COMPOSITE INDEX FOR MEASURING DIGITAL TRANSFORMATION IN VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS

Abstract: This study aims to measure the level of digital transformation among Vietnamese commercial banks through the construction of a composite Digital Transformation Index (DTI) based on a multidimensional approach. Data drawn from publicly available annual reports, corporate governance reports, and financial statements of 29 Vietnamese commercial banks over the period 2015-2024 were analyzed using Principal Component Analysis (PCA) to develop a composite index grounded in three pillars: digital strategy and orientation, digital application in products and services, and technological and organizational capability. The results reveal that all three sub-indices carry positive loadings on the first principal component (PC1), with digital strategy and orientation recording the highest loading (0.627), followed by digital application in products and services (0.619) and technological and organizational capability (0.473). The system-wide DTI exhibits a pronounced upward trend, rising from −1.328 in 2015 to 1.456 in 2024, reflecting an increasingly deep and broad digital transformation process while still revealing a considerable gap in digital maturity across banks. On this basis, the study provides a quantitative measure for assessing the current state of digital transformation in the Vietnamese banking sector, and offers managerial and policy implications aimed at promoting digital transformation in a synchronized and sustainable manner. 

Keywords: Digital Transformation, Composite Index, Principal Component Analysis (PCA)