VỐN NHÂN LỰC VÀ TIỀN LƯƠNG: PHÂN TÍCH VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA KINH NGHIỆM LÀM VIỆC

Đỗ Vũ Phương Anh

Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, Việt Nam

Ngày nhận: 28/01/2026; Ngày hoàn thành biên tập: 20/03/2026; Ngày duyệt đăng: 25/03/2026

DOI: https://doi.org/10.38203/jiem.vi.092025.1449

Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò điều tiết của kinh nghiệm làm việc trong mối quan hệ giữa giáo dục và lợi tức tiền lương tại Việt Nam. Dữ liệu Điều tra Lao động - Việc làm giai đoạn 2018-2024 được phân tích bằng mô hình hồi quy tuyến tính dựa trên hàm Mincer mở rộng. Kết quả cho thấy lợi tức tiền lương từ giáo dục có xu hướng giảm khi kinh nghiệm làm việc gia tăng, phản ánh vai trò thay thế của kinh nghiệm đối với bằng cấp theo thời gian làm việc. Hiệu ứng điều tiết này chỉ được ghi nhận ở khu vực doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi không xuất hiện ở doanh nghiệp nhà nước và khu vực công. Trên cơ sở đó, bài viết đưa ra hàm ý rằng cơ chế trả lương theo thị trường khiến khu vực tư nhân và FDI ngày càng coi trọng kinh nghiệm thực tiễn, trong khi khu vực công vẫn chủ yếu dựa vào bằng cấp trong xác định tiền lương.

Từ khóa: Lợi tức giáo dục, Kinh nghiệm, Vai trò điều tiết của kinh nghiệm, Vốn nhân lực, Tiền lương, Việt Nam

HUMAN CAPITAL AND WAGES: AN ANALYSIS OF THE MODERATING ROLE OF WORK EXPERIENCE

Abstract: This paper examines the moderating role of work experience in the relationship between education and wage returns in Vietnam. Data from the Labour Force Survey for the period 2018-2024 are analyzed using a linear regression model based on an extended Mincer earnings function. The results indicate that returns to education decline as work experience increases, reflecting a substitution effect of experience for educational credentials over the working life. This moderating effect is observed only in the private sector and foreign-invested enterprises, while it is not found in state-owned enterprises and the public sector. These findings suggest that market-based wage-setting mechanisms in the private and FDI sectors increasingly value practical experience over time, whereas wage determination in the public sector remains largely dependent on formal educational qualifications.

Keywords: Returns to Education, Moderating Role of Work Experience, Human Capital, Wages, Vietnam